کد خبر : 5351       تاریخ : 1392/07/29 09:15:50
به انگیزه ی حضور

به انگیزه ی حضور " گذشته" در اسکار

جدایی احمد از ماری !....

داستان فیلم

احمد ( علی مصفا ) برای پایانی کردن مراحل طلاقش از ماری ( برنیس بژو ) به فرانسه آمده است و پیش از این قرار شده بوده تا در مدت اقامتش در فرانسه، در هتلی اقامت داشته باشد اما زمانی که ماری به دلایلی، از رزرو هتل برای احمد خودداری می کند ، وی مجبور می شود تا به منزل سابق خودش در پاریس برود و در کنار فرزندان ماری شب را سر کند. اما احمد در هنگام اقامت در منزل ماری متوجه می شود که وی مدتی است با یک مرد جوان تر از خود به نام سمیر ( طاهر رحیم ) وارد رابطه ای شده و ...

درباره ی کارگردان :

اصغر فرهادی : وی فعالیت خود در سینما را با فیلمنامه نویسی فیلم « ارتفاع پست » به کارگردانی ابراهیم حاتمی کیا آغاز کرد. فرهادی سپس فیلم « رقص در غبار » را در سال 1381 به نویسندگی و کارگردانی خودش به روی پرده فرستاد که اگرچه در گیشه چندان موفق نبود اما توانست جوایز داخلی و بین المللی فراوانی را کسب کند. اما نقطه عطف کارنامه هنری اصغر فرهادی زمانی بود که وی فیلمی تحت عنوان « جدایی نادر از سیمین » را روانه سینما کرد و با استقبال بسیار خوبی از جانب تماشاگران مواجه شد و به عنوان نماینده ایران به فستیوال اسکار فرستاده شد و موفق شد تا اولین اسکار تاریخ سینمای ایران را برای اصغر فرهادی به همراه بیاورد.

« گذشته » با یک نمای چند دقیقه ای جذاب از ورود احمد به پاریس آغاز می شود. جایی که وی به ماری می پیوندند و سوار بر ماشین ماری که متعلق به خودش هم نیست ، یک دنده عقب ناموفق از جانب ماری را که منجر به تصادفی جزیی می شود ، تجربه می کند و به نحوی به تماشاگر اعلام می کند که بازگشت به عقب ( یا همان گذشته ) یک اشتباه بزرگ است و قرار هست فیلم درباره همین اتفاق باشد!

خوشبختانه اصغر فرهادی پس از « جدایی نادر از سیمین » نشان داده که تسلط کافی را بر فیلمنامه پیدا کرده و این توانایی را دارد که بتواند کلیت فیلمنامه اثرش را حتی در 30 دقیقه آغازین به طور کامل برای تماشاگر شرح دهد و سپس به بسط و گسترش آن اقدام نماید. در « گذشته » کلیت داستان در 30 دقیقه آغازین فیلم تقریباً به طور کامل برای تماشاگر روایت می شود و در ادامه به پرداخت جزییات آن می گذرد که شخصِ اصغر فرهادی نشان داده در پرورش آن تبحر دارد.

« گذشته » مطابق انتظار، فیلمی روانشناختی درباره انسانها و تصمیمات اشتباه و درستشان است که در زندگی شان تاثیر مستقیم می گذارد. سه شخصیت اصلی فیلم « گذشته » وضعیتی ناپایدار دارند. هیچ کدام از آنها به درستی نمی داند که آیا واقعاً به دیگری علاقه مند است یا نه ؟ آیا صرفاً جدا بودن طولانی مدت احمد و ماری باعث شده تا آنها یکدیگر را فراموش کنند؟ در واقع شخصیت های فیلم « گذشته » در شرایطی در کنار یکدیگر قرار گرفته اند که ابداً درک درستی از وضعیت شان ندارند.

« گذشته » علاوه بر فیلمنامه حساب شده ودقیق اش ، از تکنیک های سینمایی روز نیز به بهترین نحو استفاده کرده است. به عنوان مثال یکی از روش های جالب و حساب شده ای که فرهادی برای نزدیک شدن تماشاگر با شخصیت های پیچیده فیلمش در نظر گرفته این هست که در طول مدت زمان فیلم از موسیقی استفاده نکرده و به عبارتی، با عدم استفاده از موسیقی سعی کرده تا داستان فیلمش حال و هوای واقعی تری به خود بگیرد و باید گفت که در این راه کاملاً هم موفق ظاهر شده است.

فرهادی همچنین در « گذشته » مکرراً بر استفاده از واژه « صداقت » تاکید داشته است اما مانند تمامی " ضد واژه هایی " که در سینمای فرهادی وجود دارد، در لحظاتی از فیلم حتی صداقت هم زیر سوال می رود و مخاطب به این فکر فرو می رود که آیا واقعاً لازم هست همیشه آدم صداقت داشته باشد!؟ فرهادی به خوبی توانسته با پیچش داستانی و موقعیت های مختلفی که برای افراد خلق می کند، به نقطه ای دست پیدا کند که پاسخ دادن به این سوال بتواند یکی از چالش های اساسی تماشاگران باشد.

بازی قدرتمند بازیگران فیلم بیش از هر عامل دیگری، ضعف فیلم در دقایق پایانی را پوشانده و کمتر اجازه می دهد که تماشاگر دچار خستگی مفرط شود. بازی حساب شده علی مصفا در نقش احمد، یکی از بهترین نقش آفرینی های دوران بازیگری وی محسوب می شود. مصفا به نظر می رسد که برای بازی در « گذشته » لهجه فرانسوی خود را به شدت تقویت کرده و بر آن تسلط پیدا کرده و به علاوه، به خوبی توانسته شخصیت آرام و خونسرد احمد را برای تماشاگر زنده کند.

اما ستاره فیلم بدون شک برنیس بژو هست که توانسته به استادی نقش زنی عصبی و مردد را ایفا کند. برنیس بژو اگرچه در این فیلم آزادی عمل کامل را نداشته ( به دلیل ملاحظات فرهنگی ) اما با این حال به راحتی توانسته در نقش ماری ، ایفاگر نقش مادری باشد که در میان زندگی خود و فرزندانش و رابطه با سمیر گرفتار شده باشد. بازی برنیس بژو مخصوصا در 30 دقیقه پایانی فیلم بسیار تماشایی و تحسین برانگیز است. طاهر رحیم هم در نقش سمیر بازی بسیار خوبی از خود به نمایش گذاشته و اصغر فرهادی به خوبی توانسته از او بازی کاملی بگیرد.

مسئله مهمی که در « گذشته » به چشم می خورد و نام فیلم هم از آن گرفته شده، این هست که فیلم ابداً به گذشته افراد کاری ندارد با این حال تمام مسائل روز زندگی سمیر، ماری و احمد مربوط به اتفاقات گذشته زندگی آنهاست و در واقع دلیل رفتارهای امروز آنان ، اتفاقات گذشته است. اما در بخشی از فیلم زمانی که سمیر و ماری درباره اتفاقات گذشته صحبت می کنند و اعلام می کنند که بهتر است گذشته را فراموش کنند و آینده را بسازند، ماری موافقت خود را اعلام می کند و حتی زمانی که احمد قصد شرح دادن دلیل عدم بازگشتش به فرانسه را برای ماری دارد، وی از شنیدنش سرباز می زند چراکه تصمیم گرفته گذشته را برای همیشه رها کند و زندگی جدیدی را آغاز کند.

در نهایت و در سکانس پایانی فیلم ، سمیر که از شنیدن عدم واکنش همسرش به بوی عطرها ناامید شده و در حال رفتن به سمت زندگی جدیدش هست، ناگهان بازگشته و تصمیم می گیرد تا نزد همسرش بماند ( با این که همسرش در کماست ) چرا که وی اصلاً برای فراموش کردن گذشته آماده نبوده و نمی تواند نسبت به آن چه که بر وی و همسرش گذشته بی تفاوت باشد و در واقع ، گذشته را فراموش کند.

نقطه پایانی فیلمِ « فرهادی » اگرچه بهترین پایان ممکن برای چنین فیلمی نیست ( حتی در مقایسه با « جدایی نادر از سیمین » در مرتبه پایین تری قرار می گیرد ) اما یک پایان قابل قبول برای اثری است که نام اسرارآمیز « گذشته » را بر دوش می کشد.

یاری نامه:

مووی مگ/ میثم کریمی


  منبع: پایگاه خبری تحلیلی پیغام
       لینک مستقیم   :   http://peigham.ir/shownews.aspx?id=5351

نظـــرات شمـــا